Ręka rehabilitantki zaciśnięta na urządzeniu rozciągającym

Rehabilitacja po COVID-19

Osoby, które przeszły COVID-19, mogą skorzystać z rehabilitacji refundowanej przez NFZ

Około jednej trzeciej pacjentów ma powikłania po przechorowaniu COVID-19. Najczęściej są to: problemy z oddychaniem, zmniejszona ogólna sprawność organizmu, mniejsza tolerancja wysiłku fizycznego, bóle mięśniowo-stawowe, zaburzenia lękowe i depresyjne. Dolegliwości te znacznie ograniczają aktywność w życiu społecznym i zawodowym. Dlatego NFZ przygotował kompleksowy program rehabilitacji dla pacjentów, którzy chorowali na COVID-19.

Jakie korzyści przyniesie rehabilitacja

Dzięki rehabilitacji pacjenci, który chorowali na COVID-19 i utrzymują się u nich m.in. duszność czy osłabienie, szybciej powrócą do pełnej sprawności. Poprawią swoją sprawność oddechową oraz zwiększą wydolność wysiłkową i krążeniową. Rehabilitacja wpłynie pozytywnie również na ich kondycję psychiczną.

Jak długo potrwa rehabilitacja

Rehabilitacja potrwa od 2 do 6 tygodni. Pacjenci będą mieli zapewnioną opiekę lekarską, pielęgniarską i wsparcie psychologiczne. Można z niej skorzystać do 6 miesięcy od zakończenia leczenia związanego z COVID-19.

Kto kieruje na rehabilitację

Z rehabilitacji będzie można skorzystać na podstawie skierowania. Wystawia je lekarz ubezpieczenia zdrowotnego po zakończeniu leczenia związanego z chorobą COVID-19.

    Gdzie będzie prowadzona rehabilitacja

    W zależności od stanu pacjenta rehabilitacja będzie prowadzona:

    • w trybie stacjonarnym
    • w trybie uzdrowiskowym
    • ambulatoryjnie, czyli w gabinetach fizjoterapii zajmujących się rehabilitacją leczniczą
    • w domu.

    O trybie rehabilitacji decyduje lekarz.

    Kiedy można skorzystać z rehabilitacji w trybie stacjonarnym i uzdrowiskowym

    Decyzję podejmuje lekarz na podstawie wyników kilku badań:

    • badania obrazowe RTG lub MR lub TK klatki piersiowej z opisem wykonane w czasie leczenia lub po zakończeniu leczenia ostrej fazy choroby
    • aktualna morfologia, CRP (białko ostrej fazy)
    • aktualne badanie EKG
    • inna dokumentacja medyczna dotycząca leczenia COVID-19 lub objawów pocovidowych, która ma wpływ na ocenę stanu zdrowia
    • przy dominującym problemie kardiologicznym – badanie echokardiograficzne serca wykonane w czasie leczenia lub po zakończeniu leczenia ostrej fazy choroby.

    Program rehabilitacji

    Kompleksowy program rehabilitacji obejmuje m.in.:

    • kinezyterapię ze szczególnym uwzględnieniem treningu wytrzymałościowego, ćwiczeń oddechowych, ćwiczeń efektywnego kaszlu, ćwiczeń ogólnousprawniających, ćwiczeń na wolnym powietrzu
    • inhalacje
    • terenoterapię, treningi marszowe
    • hydroterapię, fizykoterapię – według indywidualnych wskazań
    • balneoterapię – według indywidualnych wskazań
    • masaż – według indywidualnych wskazań
    • edukację zdrowotną i promocję zdrowia, w tym np. naukę prawidłowej techniki używania inhalatorów, eliminację nałogów i innych czynników ryzyka chorób cywilizacyjnych, prozdrowotną zmianę stylu życia
    • treningi relaksacyjne
    • leczenie dietetyczne – według indywidualnych wskazań
    • wspomaganie rehabilitacyjne schorzeń współistniejących.

    Rehabilitowany pacjent ma prawo do konsultacji z personelem medycznym oraz może skorzystać z profesjonalnej terapii psychologicznej. Korzysta także z badań diagnostycznych, leków i wyrobów medycznych, które są niezbędne do uzyskania najlepszych rezultatów programu leczenia.

    Sprawdź, które placówki medyczne świadczą rehabilitację po przebytej chorobie COVID-19 w Twoim województwie

    Kiedy można skorzystać z rehabilitacji w gabinecie fizjoterapii i w domu

    Pacjenci muszą mieć utrzymującą się duszność, która poważnie utrudnia normalne funkcjonowanie. Siłę duszności określa się na podstawie specjalnej pięciostopniowej (0-4) skali mMRC (modified Medical Research Council). Jeśli wynik jest:

    • równy lub wyższy 1 – pacjent może zostać skierowany na rehabilitację w gabinecie fizjoterapii
    • mniejszy lub równy 1 oraz trudność z samodzielnym poruszaniem – pacjent może zostać skierowany na rehabilitację w domu.

    Przyjmuje się, że u pacjenta ze wskazaniem 1 duszność występuje podczas szybkiego marszu po płaskim terenie lub pojawia się przy wchodzeniu na niewielkie wzniesienie.

    Dodatkowo o zakwalifikowaniu do rehabilitacji w domu decydują:

    • ocena 3–9 w skali oceny funkcjonalnej (0–10)
    • ocena siły mięśniowej MRC (0–5)
    • występowanie zespołu słabości po pobycie pacjenta na oddziale intensywnej terapii.

    Etapy rehabilitacji

    Rehabilitacja w poradni lub w domu jest podzielona na kilka etapów.

    1. Wizyta wstępna – specjalista przeprowadza wywiad z pacjentem oraz wykonuje podstawowe próby i badania, m.in. oddechowe i wysiłkowe; wyniki będą porównane z wynikami po zakończeniu rehabilitacji i posłużą do oceny efektów terapii.

    2. Wizyty terapeutyczne – fizjoterapeuta ustala z każdym pacjentem kalendarz indywidualnych wizyt: 3 wizyty w każdym tygodniu lub więcej, gdy będzie tego wymagał stan zdrowia pacjenta. Terapia polega na wykonywaniu treningów oddechowych, wytrzymałościowych i interwałowych. W zależności od potrzeb i stanu zdrowia chorego możliwe jest włączenie dodatkowych elementów terapii, m.in. technik odksztuszania, treningu równowagi, specjalnych metod rehabilitacji dla pacjentów z problemami neurologicznymi.

    3. Wizyta końcowa – fizjoterapeuta powtarza badania i testy wykonane podczas pierwszej wizyty i porównuje osiągnięte wyniki, m.in. próby zmęczeniowe i oddechowe (określające skalę występowania duszności).

    Jak wspomóc się po zakończeniu rehabilitacji

    Podczas rehabilitacji pacjenci otrzymają praktyczne wskazówki, które ułatwią im samodzielnie dochodzenie do zdrowia po rehabilitacji. Dostaną też plany z zestawami ćwiczeń do samodzielnego stosowania w domu, dzięki którym będą dopasowywać skalę trudności i intensywności treningu do możliwości własnego organizmu.