pacjent.gov.pl

 
Serwis Ministerstwa Zdrowia

Zaloguj się na IKP

Jeśli nie masz jeszcze PZ, zobacz jak go założyć Zaloguj się poprzez konto ZIP

Administratorem danych osobowych przetwarzanych w Internetowym Koncie Pacjenta jest Minister Zdrowia. Dane kontaktowe administratora danych: Ministerstwo Zdrowia. Dane w Internetowym Koncie Pacjenta przetwarzane są w celu udostępnienia pacjentom informacji o zdarzeniach medycznych ich dotyczących. Każdej osobie, której dane są przetwarzane, przysługuje prawo dostępu do danych osobowych, sprostowania lub uzupełnienia danych, usunięcia danych (prawo do zapomnienia), o ile żądanie to nie dotyczy usunięcia danych medycznych, ograniczenia przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego. Pełna informacja o przetwarzaniu danych osobowych znajduje się TUTAJ

Sepsa: bądź czujny, kiedy choruje Twoje dziecko

Słowo sepsa pochodzi z greki i oznacza „proces niszczący życie”. Wielu ludzi uważa, że jest to choroba, ale w rzeczywistości to szereg objawów, które towarzyszą silnemu zakażeniu organizmu mikroorganizmami

Trzeba być czujnym, bo spóźnienie się z interwencją może w ciągu dosłownie godzin doprowadzić do śmierci lub nieodwracalnych powikłań.

Sepsa może być konsekwencją każdego zakażenia – podkreśla prof. Andrzej Kuebler – kierownik Katedry i I Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Jego zdaniem w Polsce przypadków sepsy jest co najmniej 50 tys. rocznie, a co drugi chory umiera. Sepsa doprowadza do uszkodzenia tkanek i narządów wskutek niewłaściwej reakcji organizmu na zakażenie. W razie inwazji patogenów z jakiegoś powodu organizm zamiast wykorzystać swoje mechanizmy obronne, by je zwalczyć, zaczyna walczyć z własnymi komórkami i tkankami.

Do zakażenia organizmu może dojść u każdego, jednak są dwie grupy szczególnie narażone na rozwój sepsy: starsi schorowani ludzie oraz małe dzieci. U nich sepsa może się rozwinąć z niegroźnej z pozoru infekcji.

Trzecią grupę stanowią nastolatki, a to dlatego, że chorobę tę często wywołują meningokoki, czyli bakterie bytujące w jamie ustnej wielu osób (które z tego powodu nie muszą mieć jakichkolwiek dolegliwości, ale patogeny te mogą wywołać niegroźne zapalenie gardła oraz niebezpieczne zapalenie opon mózgowych i inwazyjną chorobę meningokokową), zaś nastolatki mają m.in. zwyczaj dzielenia się np. napojem z jednej butelki czy „brania gryza” kanapki kolegi. W większości przypadków nie dzieje się z tego powodu nic złego, ale w niesprzyjających warunkach meningokoki mogą zaatakować i doprowadzić do stanu zagrażającego życiu.

Jakie są objawy sepsy?

Eksperci wskazują na fakt, że do wysokiej śmiertelności z powodu sepsy dochodzi z powodu mało swoistych objawów na początku jej rozwoju. Te objawy to:

  • gorączka (ale nie zawsze występuje!)
  • dreszcze
  • poczucie zimna
  • szybki oddech, duszność
  • ból i złe samopoczucie
  • spocona skóra
  • wysypka nieznikająca po ucisku
  • przyspieszone bicie serca
  • pogorszenie kontaktu z otoczeniem, dezorientacja.

Takie objawy mogą jednak sugerować wiele innych problemów (choć pojawienie się wysypki to już groźny symptom w sepsie, a na końcowym jej etapie ciało chorego pokrywają rozległe wybroczyny).

Liczy się zatem czujność rodzica i znajomość reakcji u swojego dziecka. Dr Alicja Karney[1] apeluje o szczególną uważność zarówno do lekarzy, jak i bliskich pacjenta, który zmaga się z jakimś zakażeniem. Wskazuje, że o rozwoju sepsy może świadczyć zmiana zachowania.

Podaje przykład, że matka może zauważyć, że zwykle jej dziecko w przebiegu dotychczasowych chorób było senne, a nagle staje się pobudzone – lub jest na odwrót.

− Matki mówią czasem: „Jest jakieś inne” – dodaje.

Pacjent, u którego rozwija się sepsa, często ma zimne dłonie i obniżone ciśnienie tętnicze. To jednak także nie są przecież swoiste objawy.

Najważniejszy jest czas

Lepiej dmuchać na zimne i jeśli zdarzy się coś tak niepokojącego, wybrać się do lekarza i powiedzieć o swoich obawach. W razie sepsy trzeba jak najszybciej podać antybiotyk.

Eksperci podkreślają, że każda godzina zwłoki w podaniu odpowiednich leków w czasie rozwoju sepsy zwiększa śmiertelność z jej powodu o 8 proc., a pamiętajmy, że sepsa może zabić w ciągu niespełna 24 godzin.

Jakie bakterie wywołują sepsę?

Według CDC[2] (Centres for Disease and Control – agendy rządowej USA mającej na celu monitorowanie chorobowości i sposobów zapobiegania chorobom) około 80 proc. przypadków sepsy jest wywoływanych przez bakterie pozaszpitalne. Wśród nich prym wiodą meningokoki. Inne bakterie, które często prowadzą do sepsy, to:

  • paciorkowce (odpowiedzialne m.in. za wywoływanie anginy, ale i za zapalenia mieszków włosowych)
  • pałeczki hemofilne typu B (wywołują m.in. zapalenie płuc).

Sepsa nie jest chorobą, którą można się zarazić. Ale niektórymi chorobami zakaźnymi, w przebiegu których dochodzi do sepsy, już tak – np. zapaleniem gardła. Stąd jeśli zostanie rozpoznany przypadek sepsy w przebiegu zakażenia meningokokami, wszyscy z otoczenia chorego otrzymują odpowiednią profilaktykę w postaci osłony antybiotykowej. Trzeba jednak pamiętać, że sepsa może wystąpić pod wpływem różnych czynników, zarówno zakaźnych, jak i niezakaźnych.

Jak chronić się przed sepsą?

Skuteczną ochroną przed sepsą wywołaną przez niektóre bakterie są szczepienia:

Przed zakażeniami innymi drobnoustrojami chronią podstawowe zasady higieny:

  • częste mycie rąk
  • skuteczne leczenie zakażeń
  • niedzielenie kubka czy sztućców z innymi osobami
  • nieoblizywanie smoczka itp.

Przypisy

  • Doktor Alicja Karney, dyrektor ds. medycznych Instytutu Matki i Dziecka.
  • CDC — Centrum kontroli i zapobiegania chorobom, Narodowa Agenda Rządowa w Stanach Zjednoczonych, https://www.cdc.gov/sepsis/ .

Sprawdź, jak uniknąć zakażeń, które mogą doprowadzić do sepsy

Zawiera wyczerpujące i wiarygodne informacje na temat szczepień przeciwko rozmaitym patogenom
Opublikowano: 15.04.2019
Zmodyfikowano: 16.04.2019
Za informację odpowiada: Narodowy Fundusz Zdrowia
Redakcja: CSIOZ