Ciężkie reakcje alergiczne u dzieci

Organizm człowieka niekiedy reaguje mocno na czynniki uczulające. Anafilaksja jest bardzo ciężką reakcją na alergen. Może prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, który bardzo gwałtownie się rozwija i jest poważnym zagrożeniem życia.

Wstrząs anafilaktyczny – zagrożenie życia

Osoby ze stwierdzoną anafilaksją zawsze powinny mieć przy sobie adrenalinę.  Dotyczy to również dzieci. Lekarz przepisuje lek w ampułkostrzykawce, którą trzeba użyć w przypadku wstrząsu. Taka gwałtowna reakcja organizmu może skończyć się utratą przytomności, a nawet życia.

• Jeśli dziecko bardzo mocno reaguje na alergeny, lekarz może przepisać epinefrynę (adrenalinę) w strzykawce.
• Dziecko musi ją mieć zawsze przy sobie – podanie leku jest bardzo proste.
• Powiadom o tym nauczycieli i opiekunów na każdych zajęciach, koloniach i wycieczkach. Przedstaw im instrukcję postępowania. Zaopatrz w nią dziecko.

Wstrząs może wywołać każdy alergen, na który jest uczulony człowiek. Jednak najczęściej wynika z bardzo silnej reakcji na:

• podanie leku, który uczula – np. penicyliny, aspiryny
• pokarm – np. orzechy, ryby, skorupiaki, mleko
• ukąszenie przez owada – pszczołę, szerszenia, osę, mrówkę
• alergeny wziewne – np. sierść kota lub psa.

Objawy wstrząsu anafilaktycznego:

• zawroty głowy
• silne osłabienie
• kołatanie serca
• chrypka
• kaszel
• nieżyt nosa
• uczucie braku powietrza - duszność
• nudności, wymioty, ból brzucha
• drgawki
• nagły, szybki spadek ciśnienia krwi - skóra jest blada, chłodna, spocona
• ostatecznie może dojść do utraty przytomności
• jeśli nie zostanie udzielona pomoc – może dojść do obrzęku gardła, zamknięcia krtani i uduszenia.

Jeśli widzisz osobę z bardzo ostrą reakcją na alergen:
– szybko odizoluj ją od czynnika alergii, np. usuń żądło owada

– podaj adrenalinę (jeśli ją masz) domięśniowo w boczną część uda
– niezwłocznie wezwij pogotowie.

Lekarz decyduje, czy Twoje dziecko powinno mieć zawsze przy sobie adrenalinę. Jeśli jest to potrzebne, zadbaj, aby wiedzieli o tym nauczyciele czy opiekunowie na koloniach, obozach i w każdym nowym dla dziecka otoczeniu.

Astma alergiczna ­– najczęściej dotyka dzieci

W konsekwencji alergii może pojawić się astma oskrzelowa. Alergiczna astma najczęściej dotyka dzieci. Pojawia się w pierwszych latach życia.

Jeśli lekarz alergolog zdiagnozuje astmę u Twojego dziecka, zaproponuje terapię w oparciu o wziewne sterydy (bezpieczne i bardzo skuteczne leki przeciwzapalne). Lekarz może zalecić terapię, jak tylko stwierdzi objawy choroby – nawet w 1 roku życia. Obecnie metody leczenia astmy pozwalają dzieciom na udział w różnorodnych zajęciach, zabawach i ćwiczeniach fizycznych. Trzeba tylko przestrzegać zaleceń lekarza i stosować zaproponowaną metodę terapii. Dobrą wiadomością jest też to, że bardzo często objawy astmy u dzieci zmniejszają się w okresie dojrzewania.

Astma w niektórych przypadkach może całkowicie się wyciszyć.  Może też nawrócić w dorosłym życiu – np. po kontakcie z alergenem, rozpoczęciu palenia tytoniu, ciężkiej infekcji układu oddechowego.

Jakie są objawy astmy oskrzelowej:

• męczący suchy kaszel
• świszczący oddech
• uczucie braku powietrza – duszność
• uczucie ciężaru w klatce piersiowej
• nasilenie kaszlu lub duszności przy wysiłku fizycznym lub w stresie.

Alergik w szkole i w przedszkolu

Minister Zdrowia wydał obwieszczenie w sprawie zaleceń postępowania dotyczących opieki nad uczniami z chorobami alergicznymi w szkole. Opisane zostały zasady postępowania z dziećmi chorymi na astmę oskrzelową, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, pokrzywkę i anafilaksję. Nauczyciele i rodzice znajdą tutaj informacje o reagowaniu w przypadku wstrząsu anafilaktycznego i konieczności podania adrenaliny. 

Dowiedz się więcej:

Uczeń przewlekle chory w szkole

Materiały edukacyjne dla rodziców i nauczycieli dot. postępowania z dzieckiem zagrożonym anafilaksją i chorobą alergiczną – Polskie Towarzystwo Alergologiczne

Konieczność nagłej interwencji medycznej w szkole - Ministerstwo Zdrowia

Konsultacja- dr med. Piotr Dąbrowiecki – alergolog