Męskie zdrowie – nie czekaj, aż coś zaboli
Jesteś mężczyzną – dbasz o siebie i swoich bliskich, masz dużo obowiązków. Czy pamiętasz o regularnym sprawdzaniu swojego stanu zdrowia?
Nie czekaj, aż źle się poczujesz. Badaj się, także gdy czujesz się zdrowy. Regularne dbanie o zdrowie i systematyczne badania pozwalają wykryć wczesne objawy choroby, szybko podjąć leczenie albo ją i wykluczyć.
Co możesz zrobić dla siebie:
- pamiętaj o badaniach profilaktycznych – bądź na czasie z kalendarzem badań
- dbaj o zdrowy styl życia:
- zdrowo się odżywiaj – skorzystaj z portalu Diety NFZ
- bądź aktywny fizycznie – wybierz ulubioną formę ruchu
- unikaj stresu i świadomie z nim walcz
- nie pal i ogranicz alkohol
- wykonuj samobadanie jąder i prącia, najlepiej od okresu dojrzewania
- badaj się - rób morfologię krwi, badanie ogólne moczu, czy lipidogram (sprawdź cholesterol), zgodnie z zaleceniami lekarza
- po 40 roku życia - obowiązkowo kontroluj prostatę
- po 60 roku życia - zapytaj lekarza, czy nie warto zrobić USG jamy brzusznej, aby ocenić m.in. nerki i pęcherz moczowy
- kontroluj zęby u stomatologa - raz w roku możesz to zrobić w ramach NFZ
- dbaj o ilość i jakość snu – śpij 7-9 godzin dziennie
- szczep się
- chroń skórę przed nadmiernym promieniowaniem słonecznym
- kontroluj masę ciała i obwód talii.
Sprawdź, jak prawidłowo wykonywać samobadanie jąder. Ten nowotwór najczęściej dotyka młodych mężczyzn, przed 40. Rokiem życia. Badaj się regularnie. Samobadanie jąder wykonuj raz w miesiącu, najlepiej podczas kąpieli lub pod prysznicem.
Dzięki badaniom profilaktycznym możesz uniknąć rozwoju wielu schorzeń, na przykład:
- raka jądra, prostaty
- raka jelita grubego
- cukrzycy
- zakrzepicy.
Jeśli coś Cię niepokoi, czujesz się gorzej – poradź się lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
Nie potrzebujesz skierowania do:
- lekarzy specjalistów: psychiatry, onkologa, wenerologa, stomatologa, medycyny sportowej
- psychologa
- optometrysty – badanie wzroku i dobór korekcji okularowej.
Programy profilaktyczne NFZ
Niektóre choroby rozwijają się powoli i początkowo nie dają żadnych objawów. Wcześnie wykryte, najczęściej są wyleczalne albo można zapobiec ich powikłaniom.
Programy przesiewowe obejmują osoby z grupy ryzyka zachorowania, u których nie wykryto objawów. NFZ finansuje te programy i jeśli jesteś ubezpieczony, możesz w nich regularnie brać udział.
Sprawdź, w jakich programach badań profilaktycznych możesz wziąć udział.
Program Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej
Adresowany jest do osób:
- w wieku 20 lat i więcej
- które wypełnią ankietę online w IKP, mojeIKP lub w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
Świadczenie umożliwia sprawdzenie stanu zdrowia oraz opracowanie Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ) co 3 lub 5 lat.
Program badań przesiewowych raka jelita grubego (kolonoskopia)
Weź udział:
- jeśli jesteś między 50-65 rokiem życia i nie masz objawów choroby oraz między 40-49, jeżeli masz krewnego pierwszego stopnia, u którego rozpoznano nowotwór jelita grubego
- jeśli nie miałeś kolonoskopii przez ostatnich 10 lat.
Podczas kolonoskopii lekarz może dokładnie obejrzeć jelito od środka. Pozwala to wykryć zmiany i podjąć szybko leczenie.
Program badań przesiewowych raka płuca (badanie NDTK)
Adresowany jest do osób:
- w wieku 55–74 lata, które obecnie palą lub nie palą papierosów nie dłużej niż 15 lat i mają za sobą co najmniej 20 paczkolat – czyli np. palisz lub paliłeś jedną paczkę papierosów dziennie przez 20 lat albo 2 paczki dziennie przez 10 lat
- w wieku 50–54 lata i mają za sobą co najmniej 20 paczkolat
- u których od momentu rzucenia palenia nie minęło więcej niż 15 lat, które obecnie palą lub nie palą papierosów nie dłużej niż 15 lat i dodatkowo:
- pracowały min. 2 lata w warunkach narażenia na szkodliwe substancje (np. azbest, krzemionkę, nikiel, kadm, spaliny diesla, dym z węgla)
- chorują na POChP lub chorowały na chłoniaka, raka głowy lub raka pęcherza moczowego
- miały w rodzinie przypadek raka płuca u krewnego pierwszego stopnia lub są po przebytej chorobie nowotworowej płuca.
Badanie polega na wykonaniu niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej (NDTK).
Niskodawkowa tomografia komputerowa (NDTK) to bezpieczna metoda diagnostyczna, w której dawka promieniowania jest znacznie niższa niż przy standardowej tomografii klatki piersiowej, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości obrazu.
Program profilaktyki chorób odtytoniowych, w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)
Etap podstawowy adresowany jest do:
- osób powyżej 18. roku życia palących papierosy lub inne wyroby tytoniowe
- osób pomiędzy 40. a 65. rokiem życia, które:
- nie miały wykonanych badań spirometrycznych w ramach programu profilaktyki POChP w ciągu ostatnich trzech lat
- nie miały zdiagnozowanej wcześniej, w sposób potwierdzony badaniem spirometrycznym, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, przewlekłego zapalenia oskrzeli lub rozedmy.
Etap specjalistyczny adresowany jest do osób powyżej 18. roku życia uzależnionych od tytoniu, które zostały skierowane z etapu podstawowego lub z oddziału szpitalnego.
Możesz korzystać z programu raz na 3 lata .
Profilaktyka chorób układu krążenia (CHuK):
Skorzystaj raz na 5 lat, jeśli:
- masz 35-65 lat i nie miałeś rozpoznanej choroby układu krążenia, cukrzycy, przewlekłej choroby nerek lub rodzinnej hipercholesterolemii (podwyższonego ciśnienia).
Korzystaj, jeśli masz ukończone 18 lat i wcześniej nie miałeś stwierdzonej gruźlicy, ale:
- miałeś bezpośredni kontakt z chorymi na gruźlicę
- jesteś chory lub masz trudne warunki życia, które wpływają na wystąpienie choroby (osoby niepełnosprawne, obciążone długotrwałą chorobą, obciążone problemem alkoholowym i narkomanią, bezdomne, długotrwale bezrobotne).
Wystarczy, że zgłosisz się do pielęgniarki POZ, do której złożyłeś deklarację wyboru.
Kalendarz badań
Jeśli regularnie się badasz, możesz kontrolować swoje wyniki i trzymać rękę na pulsie.
Regularne badania są dostępne – zapytaj o nie lekarza lub sprawdź w kalendarzu na stronie Akademia NFZ.
Zaznacz w kalendarzu płeć i wiek, sprawdź, co możesz zrobić dla siebie, jakie badania są zalecane mężczyźnie w Twoim wieku.
Więcej o zdrowiu mężczyzny przeczytaj w magazynie „Ze Zdrowiem” nr 12.