mężczyzna i lekarka

Męskie zdrowie – nie czekaj, aż coś zaboli

Jesteś mężczyzną – dbasz o siebie i swoich bliskich, masz dużo obowiązków. Czy pamiętasz o regularnym sprawdzaniu swojego stanu zdrowia?

Nie czekaj, aż źle się poczujesz. Badaj się, także gdy czujesz się zdrowy. Regularne dbanie o zdrowie i systematyczne badania pozwalają wykryć wczesne objawy choroby, szybko podjąć leczenie albo ją i wykluczyć. 

Co możesz zrobić dla siebie: 

  • pamiętaj o badaniach profilaktycznych – bądź na czasie z kalendarzem badań
  • dbaj o zdrowy styl życia: 
    • zdrowo się odżywiaj – skorzystaj z portalu Diety NFZ
    • bądź aktywny fizycznie – wybierz ulubioną formę ruchu
  • unikaj stresu i świadomie z nim walcz 
  • nie pal i ogranicz alkohol
  • wykonuj samobadanie jąder i prącia, najlepiej od okresu dojrzewania
  • badaj się - rób morfologię krwi, badanie ogólne moczu, czy lipidogram (sprawdź cholesterol), zgodnie z zaleceniami lekarza
  • po 40 roku życia - obowiązkowo kontroluj prostatę
  • po 60 roku życia - zapytaj lekarza, czy nie warto zrobić USG jamy brzusznej, aby ocenić m.in. nerki i pęcherz moczowy
  • kontroluj zęby u stomatologa - raz w roku możesz to zrobić w ramach NFZ
  • dbaj o ilość i jakość snu – śpij 7-9 godzin dziennie 
  • szczep się 
  • chroń skórę przed nadmiernym promieniowaniem słonecznym
  • kontroluj masę ciała i obwód talii. 

Sprawdź, jak prawidłowo wykonywać samobadanie jąder. Ten nowotwór najczęściej dotyka młodych mężczyzn, przed 40. Rokiem życia. Badaj się regularnie. Samobadanie jąder wykonuj raz w miesiącu, najlepiej podczas kąpieli lub pod prysznicem. 

Dzięki badaniom profilaktycznym możesz uniknąć rozwoju wielu schorzeń, na przykład:

  • raka jądra, prostaty
  • raka jelita grubego
  • cukrzycy
  • zakrzepicy.

Jeśli coś Cię niepokoi, czujesz się gorzej – poradź się lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

Nie potrzebujesz skierowania do:

  • lekarzy specjalistów: psychiatry, onkologa, wenerologa, stomatologa, medycyny sportowej
  • psychologa
  • optometrysty – badanie wzroku i dobór korekcji okularowej.

Programy profilaktyczne NFZ 

Niektóre choroby rozwijają się powoli i początkowo nie dają  żadnych objawów. Wcześnie wykryte, najczęściej są wyleczalne albo można zapobiec ich powikłaniom.

Programy przesiewowe obejmują osoby z grupy ryzyka zachorowania, u których nie wykryto objawów. NFZ finansuje te programy i jeśli jesteś ubezpieczony, możesz w nich regularnie brać udział. 

Sprawdź, w jakich programach badań profilaktycznych możesz wziąć udział.

Program Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej 

Adresowany jest do osób:

  • w wieku 20 lat i więcej
  • które wypełnią ankietę online w IKP, mojeIKP lub w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

Świadczenie umożliwia sprawdzenie stanu zdrowia oraz opracowanie Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ) co 3 lub 5 lat.

Program badań przesiewowych raka jelita grubego (kolonoskopia)

Weź udział:

  • jeśli jesteś między 50-65 rokiem życia i nie masz objawów choroby oraz między 40-49, jeżeli masz krewnego pierwszego stopnia, u którego rozpoznano nowotwór jelita grubego 
  • jeśli nie miałeś kolonoskopii przez ostatnich 10 lat.

Podczas kolonoskopii lekarz może dokładnie obejrzeć jelito od środka. Pozwala to wykryć zmiany i podjąć szybko leczenie. 

Program badań przesiewowych raka płuca (badanie NDTK)

Adresowany jest do osób:

  • w wieku 55–74 lata, które obecnie palą lub nie palą papierosów nie dłużej niż 15 lat i mają za sobą co najmniej 20 paczkolat – czyli np. palisz lub paliłeś jedną paczkę papierosów dziennie przez 20 lat albo 2 paczki dziennie przez 10 lat
  • w wieku 50–54 lata  i mają za sobą co najmniej 20 paczkolat 
  • u których od momentu rzucenia palenia nie minęło więcej niż 15 lat, które obecnie palą lub nie palą papierosów nie dłużej niż 15 lat i dodatkowo:  
    • pracowały min. 2 lata w warunkach narażenia na szkodliwe substancje (np. azbest, krzemionkę, nikiel, kadm, spaliny diesla, dym z węgla) 
    • chorują na POChP lub chorowały na chłoniaka, raka głowy lub raka pęcherza moczowego
    • miały w rodzinie przypadek raka płuca u krewnego pierwszego stopnia lub są po przebytej chorobie nowotworowej płuca. 

Badanie polega na wykonaniu niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej (NDTK).

Niskodawkowa tomografia komputerowa (NDTK) to bezpieczna metoda diagnostyczna, w której dawka promieniowania jest znacznie niższa niż przy standardowej tomografii klatki piersiowej, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości obrazu.

Program profilaktyki chorób odtytoniowych, w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)

Etap podstawowy adresowany jest do:

  • osób powyżej 18. roku życia palących papierosy lub inne wyroby tytoniowe
  • osób pomiędzy 40. a 65. rokiem życia, które:
    • nie miały wykonanych badań spirometrycznych w ramach programu profilaktyki POChP w ciągu ostatnich trzech lat
    • nie miały zdiagnozowanej wcześniej, w sposób potwierdzony badaniem spirometrycznym, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, przewlekłego zapalenia oskrzeli lub rozedmy.

Etap specjalistyczny adresowany jest do osób powyżej 18. roku życia uzależnionych od tytoniu, które zostały skierowane z etapu podstawowego lub z oddziału szpitalnego.

Możesz korzystać z programu raz na 3 lata .

Profilaktyka chorób układu krążenia (CHuK):

Skorzystaj raz na 5 lat, jeśli:

  • masz 35-65 lat i nie miałeś rozpoznanej choroby układu krążenia, cukrzycy, przewlekłej choroby nerek lub rodzinnej hipercholesterolemii (podwyższonego ciśnienia).

Program profilaktyki gruźlicy

Korzystaj, jeśli masz ukończone 18 lat i wcześniej nie miałeś stwierdzonej gruźlicy, ale:

  • miałeś bezpośredni kontakt z chorymi na gruźlicę
  • jesteś chory lub masz trudne warunki życia, które wpływają na wystąpienie choroby (osoby niepełnosprawne, obciążone długotrwałą chorobą, obciążone problemem alkoholowym i narkomanią, bezdomne, długotrwale bezrobotne).

Wystarczy, że zgłosisz się do pielęgniarki POZ, do której złożyłeś deklarację wyboru.

Kalendarz badań

Jeśli regularnie się badasz, możesz kontrolować swoje wyniki i trzymać rękę na pulsie. 

Regularne badania są dostępne – zapytaj o nie lekarza lub sprawdź w kalendarzu na stronie Akademia NFZ.

Zaznacz w kalendarzu płeć i wiek, sprawdź, co możesz zrobić dla siebie, jakie badania są zalecane mężczyźnie w Twoim wieku.  

Więcej o zdrowiu mężczyzny przeczytaj w magazynie „Ze Zdrowiem” nr 12.