Badania prenatalne dla każdej kobiety w ciąży

Program badań prenatalnych jest skierowany do wszystkich kobiet w ciąży, niezależnie od wieku. Możesz do niego przystąpić w momencie odpowiednim dla danego etapu programu.

Przeczytaj więcej o programie badań prenatalnych.

Badania prenatalne

Badania prenatalne diagnozują dziecko w życiu płodowym. Pozwalają w czasie ciąży wykryć poważne wady płodu. Niektóre z nich można zacząć leczyć jeszcze w czasie ciąży albo podjąć terapię natychmiast po porodzie.

Badania prenatalne umożliwiają rozpoznanie m.in.:

• zespołu Downa
• zespołu Turnera
• zespołu Edwardsa
• zespołu Klinefeltera
• fenyloketonurii
• hemofilii
• mukowiscydozy
• wrodzonej łamliwości kości
• rdzeniowego zaniku mięśni
• dystrofii mięśniowej.

Rodzaje badań prenatalnych w programie

Badania prenatalne dzielą się na dwie grupy:

• nieinwazyjne
  • są całkowicie bezpieczne zarówno dla zdrowia matki, jak i dziecka
  • nie ingerują w środowisko płodu
  • ich wykonanie nie prowadzi do powstania żadnych powikłań
  • zalicza się do nich ultrasonografię (USG) oraz testy biochemiczne (z krwi)
  • na nich opiera się przesiewowa diagnostyka prenatalna
• inwazyjne
  • mają na celu zweryfikować nieprawidłowy lub niejednoznaczny wynik badania prenatalnego, uzyskany metodą nieinwazyjną
  • podczas badań pobiera się płyn owodniowy lub fragmenty tkanek płodu do analizy
  • zalicza się do nich amniopunkcję genetyczną, biopsję kosmówki, kordocentezę.

Jak możesz się zgłosić do programu badań

Wybierz poradnię ginekologiczno-położniczą, która realizuje program.

Znajdź najbliższą placówkę wybierz z listy hasło „Badania prenatalne”.

Potrzebujesz skierowanie od lekarza prowadzącego ciążę

Skierowanie na badania

Potrzebne będzie skierowanie od lekarza, aby przystąpić do programu. Rodzaj skierowania zależy od etapu programu, w którym bierzesz udział.

1. Badania nieinwazyjne w ramach programu NFZ może wykonać każda ciężarna kobieta.

• Wykonuje się u kobiet pomiędzy 11. a 14. tygodniem ciąży.
• Skieruje Cię na nie lekarz ginekolog-położnik prowadzący ciążę.
• Zalicza się do nich:
  • poradnictwo i badania biochemiczne
  • poradnictwo i USG płodu w kierunku diagnostyki wad wrodzonych.

Potrzebujesz skierowania z informacją o zaawansowaniu ciąży (wiek ciąży w tygodniach). Wystawia je lekarz, który prowadzi Twoją ciążę.

2. W przypadku wskazań medycznych wykonywana jest pogłębiona diagnostyka.

• Zalicza się do niej:
  • poradnictwo i badania genetyczne
  • pobranie materiału płodowego do badań genetycznych (amniopunkcja lub biopsja trofoblastu, lub kordocenteza).

Wymagane jest skierowanie wystawione przez lekarza prowadzącego ciążę lub z etapu „Poradnictwo i USG płodu w kierunku diagnostyki wad wrodzonych”. Skierowanie powinno zawierać informacje o wskazaniach do objęcia tą częścią programu oraz opis nieprawidłowości i szczegółowe wyniki badań.

Badania genetyczne

Aby się zakwalifikować do badań genetycznych, musisz spełniać co najmniej jedno z poniższych kryteriów:

• wystąpienie w poprzedniej ciąży aberracji chromosomowej płodu lub dziecka
• stwierdzenie wystąpienia strukturalnych aberracji chromosomowych u Ciebie lub u ojca dziecka
• stwierdzenie znacznie większego ryzyka urodzenia dziecka dotkniętego chorobą uwarunkowaną monogenowo lub wieloczynnikową

stwierdzenie w czasie ciąży nieprawidłowego wyniku badania USG lub badań biochemicznych wskazujących na zwiększone ryzyko aberracji chromosomowej lub wady płodu.

Podstawa prawna

Świadczenia opieki zdrowotnej związane z wczesnym wykrywaniem wad wrodzonych są finansowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych  (Dz.U. 2018 poz. 188), a także z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 maja 2024 Dz.U.2024 poz 767) i załącznikiem nr 5 do Zarządzenia Nr 56/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 7 czerwca 2024 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju programy zdrowotne – w zakresach: profilaktyczne programy zdrowotne (ze zm.).