Po pierwsze farmaceuta

Farmaceuci na co dzień doradzają Polakom w kwestiach związanych ze zdrowiem. W aptece pacjent może otrzymać poradę i skonsultować się w każdej chwili, co w wielu przypadkach jest nieocenioną pomocą

Farmaceuta to zawód zaufania publicznego

Ponad 90% Polaków ufa farmaceutom. W porównaniu z innymi zawodami zaufania publicznego to naprawdę dużo. W aptekach i punktach aptecznych pracuje ok. 27 tys. farmaceutów, którzy każdego dnia udzielają około 2 mln porad zdrowotnych.

Wymagające studia i lata nauki

Farmaceuta to specjalista z zakresu farmakoterapii. Posiada obszerną wiedzę o lekach, zdobytą podczas 5,5-letnich studiów medycznych. Kilka tysięcy godzin dydaktycznych i setki zdanych egzaminów m.in. z chemii, biologii, anatomii czy fizjologii zapewniają rzetelną, specjalistyczną wiedzę, którą farmaceuci wykorzystują podczas codziennej pracy. Rynek farmaceutyczny zmienia się dynamicznie, dlatego farmaceuci, by sprostać jego wymaganiom, podnoszą swoje kwalifikacje zawodowe w toku specjalistycznych szkoleń.

Farmaceuta w aptece — co może dla Ciebie zrobić?

Pomoże w obsłudze urządzeń medycznych i pouczy

Apteka jest miejscem, w którym pacjent może bezpiecznie nabyć leki, zaopatrzyć się w wyroby i sprzęt medyczny, dlatego ważne jest, aby zakup wybranego ciśnieniomierza czy inhalatora był ściśle dopasowany do indywidualnych potrzeb. Farmaceuta udzieli wskazówek dotyczących urządzeń medycznych zarówno pacjentom, którzy pierwszy raz z nich korzystają, jak i tym, którzy już je użytkują.

Szacuje się, że aż 10 mln Polaków może mieć nadciśnienie, a 1/3 z nich nawet o tym nie wie. Farmaceuta poinstruuje, jak prawidłowo je zmierzyć i doradzi częstotliwość pomiarów. Prawidłowy pomiar ciśnienia daje miarodajne wyniki i pozwala dobrać odpowiednie leki.

Kolejny przykład to inhalacja dzieci i dorosłych, która często przysparza kłopotów, choć z pozoru wydaje się prostą czynnością. W trakcie konsultacji farmaceuta rozwieje wszystkie wątpliwości na temat stosowanych technik inhalacyjnych, zarekomenduje najodpowiedniejszą z nich i dobierze właściwy inhalator. Wszystko po to, aby poprawić skuteczność leczenia oraz ograniczyć prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych.

Wskaże możliwe niekorzystne interakcje między lekami

Przyjmowanie wielu preparatów zwiększa ryzyko zaistnienia niekorzystnych interakcji pomiędzy nimi. Na działanie leków wpływ mają również spożywane posiłki i napoje, np. soki owocowe, alkohol, dym tytoniowy. Farmaceuta jako specjalista z zakresu wiedzy o lekach, doradzi, jak i kiedy przyjmować dany preparat oraz czy można go łączyć z innymi lekami i posiłkami. Zwróci uwagę na potencjalnie możliwe interakcje i poinformuje o ich wpływie na stosowaną terapię. Każdy farmaceuta doskonale wie, że indywidualne podejście do pacjenta jest kluczem do powodzenia leczenia.

Doradzi w przypadku drobnych dolegliwości

Pamiętajmy, że apteka traktowana jest jako punkt konsultacji zdrowotnych, dlatego w przypadku drobnych dolegliwości, takich jak zapalenie pęcherza, lekkie zatrucia pokarmowe czy biegunka, udajemy się do najbliższej apteki zamiast oczekiwać długie godziny w kolejce do poradni. Po przeprowadzeniu krótkiego wywiadu z pacjentem z objawami przeziębienia lub grypy, farmaceuta dobierze odpowiednie leki, a w przypadku niepokojących objawów – zaleci konsultację lekarską. Skutecznie pomoże w walce z katarem, bólem, gorączką oraz kaszlem suchym lub mokrym. Konsultacja z farmaceutą zapewnia bezpieczeństwo stosowania leków na przeziębienie i wyklucza ryzyko powielenia tych samych substancji czynnych w przyjmowanych jednocześnie preparatach.

Poinformuje, jak prawidłowo przechowywać leki

Równie ważne jak prawidłowe stosowanie leków jest ich odpowiednie przechowywanie. Kupując w aptece szczepionkę, insulinę czy probiotyki przyjmowane przy antybiotykoterapii, należy zwrócić szczególną uwagę na warunki, w jakich będą przechowywane w domu, po to, aby nie straciły swoich właściwości terapeutycznych. Wszystkie wątpliwości na ten temat rozwieje farmaceuta, wskazując, które leki należy przechowywać w lodówce, a które tego nie wymagają.

Wskaże tańszy zamiennik leku

Wydatki na preparaty lecznicze często stanowią niemałe obciążenie domowego budżetu. Pacjenci leczący się przewlekle np. na nadciśnienie czy cukrzycę wiedzą, jak ważna jest regularność w przyjmowaniu leków, a czasowe zaprzestanie ich stosowania bez konsultacji lekarskiej może być groźne dla zdrowia. Obowiązkiem farmaceuty jest poinformować pacjenta o dostępności tańszego odpowiednika. Odpowiednik to lek zawierający tę samą substancję czynną, w takiej samej dawce, podawany tą samą drogą, mający taką samą postać farmaceutyczną (np. tabletka, kapsułka, krem, maść) oraz te same wskazania do stosowania co lek oryginalny. Zastosowanie odpowiednika pomoże zmniejszyć koszt terapii i odciąży budżet chorego.

Przejrzy Twoją domową i wakacyjną apteczkę

Farmaceuta zadba o zdrowie pacjenta również w trakcie podróży. Racjonalnie dobierze leki pierwszej potrzeby dla dzieci i dorosłych w zależności od planowanego miejsca wyjazdu, wskaże ich dawkowanie i sposób przyjmowania oraz przechowywania.

Oprócz wakacyjnej apteczki warto pamiętać także o tej domowej. Gdy pacjent ma w domu wiele leków, może poprosić farmaceutę o ich przegląd. Ten sprawdzi, czy leki są dobrze przechowywane, wyeliminuje te, którym upłynął termin ważności, w razie potrzeby przedstawi wskazania i zasady przyjmowania.

Udzieli dermokonsultacji

W aptece pacjenci mogą też zasięgnąć porady dermokosmetycznej. Farmaceuta doradzi, jak zadbać o odpowiednią pielęgnację skóry, włosów i paznokci, a także dobierze najlepszy preparat w przypadku oparzeń słonecznych, atopowego zapalenia skóry, wyprysków, trądziku, potówek, ciemieniuchy, odpieluszkowego zapalenia skóry, pokrzywki, grzybicy, łupieżu o różnym charakterze, użądleń i ugryzień, zmian skórnych związanych z wiekiem. Farmaceuta, rozpoznając oznaki poważniejszego schorzenia, zaleci wizytę u specjalisty. Może również udzielić porad dotyczących zdrowego stylu życia.

Drugie oblicze farmaceuty

Farmaceuta w szpitalu

Zdecydowana większość pacjentów kojarzy farmaceutów jedynie z pracą w aptece ogólnodostępnej, lecz to nie jedyne miejsce, w którym można ich spotkać. Farmaceuci szpitalni dbają o dostarczenie pacjentowi w szpitalu bezpiecznego i skutecznego leku. Zanim jednak lek trafi do pacjenta, farmaceuta musi wykonać wiele czynności – zaczynając od zakupu leków gotowych w hurtowniach farmaceutycznych, poprzez sprawdzenie ich autentyczności, kończąc na przygotowaniu leku na potrzeby konkretnego pacjenta.

Jak w szwajcarskim zegarku

Obowiązkiem farmaceuty szpitalnego jest też przygotowywanie leków recepturowych, a więc tych sporządzonych w aptece na podstawie recepty lekarskiej i przekazywanych po sporządzeniu na oddział. Należą do nich m.in. mieszanki, proszki, maści, krople do oczu, czopki, płyny infuzyjne, roztwory do dializy. Mowa tu o setkach, a nawet tysiącach butelek i worków wypełnionych lekami podłączonych do skomplikowanej aparatury medycznej.

Farmaceuci wydzielają dzienne porcje medykamentów, trafiających na oddziały w określonym czasie, w szczegółowo wyliczonych dawkach. Nie ma mowy o najmniejszym błędzie. Wszystko musi działać jak w szwajcarskim zegarku. Warto wiedzieć, że to właśnie farmaceuta szpitalny jest jedyną uprawnioną osobą do przygotowywania leków przeciwnowotworowych i przeznaczonych do żywienia pozajelitowego. Zanim je przygotuje, musi sprawdzić poprawność zlecenia lekarskiego pod względem zapisanych dawek, które są uzależnione m.in. od wieku pacjenta, jego masy ciała czy wyników badań. Przy tak wysoce specjalistycznych lekach każdy dodatkowy miligram jest istotny. Jego przekroczenie może zdecydować o zdrowiu, a nawet życiu pacjenta. Stąd tak ważna jest precyzja i dokładność. Każdy farmaceuta szpitalny po prostu musi mieć te cechy „we krwi”.

Partner dla lekarza

Farmaceuci szpitalni ściśle współpracują z personelem medycznym, dbają o bezpieczeństwo farmakoterapii pacjenta. Wspólnie z lekarzem i mikrobiologiem nadzorują racjonalną antybiotykoterapię. Współuczestniczą w ustalaniu szpitalnej listy leków i profilaktyki okołooperacyjnej.

Bez farmaceutów system ochrony zdrowia nie mógłby prawidłowo funkcjonować. Ich wiedza i doświadczenie codziennie przyczyniają się do poprawy stanu zdrowia wielu milionów Polaków.